1
Hoofdstuk 1: Informatiesystemen, strategie & IT-governance
1.1. Wat is een IS?
Motivatie – “Waarom hebben we IT nodig?” IT tegenwoordig overal, wordt gebruikt voor alles: beheren van je studentenaccount, communicatie, … IT wordt een cruciaal onderdeel van het DNA van het bedrijf, denk aan marketing & logistiek Bedrijven staan ook voortdurend onder druk v digitale disruption → nieuwe IT-ontwikkelingen, nieuwe soorten IT-technologie die veel mogelijkheden bieden Bedrijven worden gedwongen om te innoveren
Technologieën en processen worden alleen maar geavanceerder
- E-business: online verkoop van producten
- Logistiek en postbedrijven die pakjes leveren aan de klanten
Bedrijven waar er geleidelijke invoering is van nieuwe digitale technologieën Een bedrijf tegenwoordig heeft 2 soorten mensen: IT-mensen & zakenmensen, marketingmensen, human resources-mensen, operationele logistieke mensen ➔ Vaak communicatiekloof tussen beide soorten mensen & om concurrentievoordeel te behalen moet deze kloof sluiten = business IT alignment ➔ Business en IT moeten op elkaar afgestemd zijn, ze mogen niet werken als afzonderlijke silo's in een organisatie
Voorbeelden:
- Analytics (Amazon, Netflix): ze werken met een aanbeveling systeem met goed gerichte
- Internet of Things
- Telematica (gebruikt dr verzekeringsmaatschappijen): controleer je rijgedrag & bepaald op
aanbevelingen zoals films & boeken
basis hiervan je prijs
o Moocall: sensoren voor zwangere koeien
- Drones (verzekering, bosonderhoud, pakketbezorging): tegen verzekeringsfraude, drones nemen
- Zelfrijdende auto's
- Deepfake: kan beelden, foto’s & audios maken (gevaarlijk want kan iedereen “alles doen zeggen”)
foto’s vd huizen
Conclusie:
Iedereen moet betrokken zijn bij IT & van IT weten We hebben mensen nodig met geweldige IT-capaciteiten in bedrijven vooral in ons tijdperk van digitalisering, automatisering en kunstmatige intelligentie (AI) 1 / 4
2
Bedrijfsinformatiesystemen
- Informatie
Gegevens/data = ruwe waargenomen feiten van gebeurtenissen zoals zakelijke transacties, symbolen, getallen, … Informatie = verwerkte gegevens die nuttig zijn voor het besluitvormingsproces; gegevens zijn bouwstenen
van informatie → geeft context: wat, waar, wie, wanneer
Kennis = het vermogen om bepaalde taken uit te voeren door gegevens te combineren met eigen informatie en ervaring
gegevens = punten (zonder context, op 20/50?) informatie = geslaagd of niet geslaagd kennis = wanneer je een verband zien vb. Studenten met hoge cijfers op BIS hebben meestal ook hoge cijfers op AMIS
bij gegevens heb je altijd context nodig vb. 50109 → is dit een datum 5/01/09? Of een postcode? Of een bedrag € 50,109?
Metadata = gegevens over gegevens
Vb. “productienummer” → metagegevens: numeriek, tussen 1 & 9999
Taggebaseerde taal die wordt gebruikt om metadata te beschrijven: XML (eXtensible Markup Language) In deze taal kan de gebruiker zijn eigen tags definiëren vb.
Doel: om de gegevens begrijpelijker maken voor mensen en computers
II. Systeem "Een systeem is een verzameling elementen. Deze elementen zijn gerelateerd aan elkaar en mogelijk aan elementen uit het discoursuniversum en zijn verbonden voor een specifiek doel." Vb. bank = systeem met regels, klanten, de overheid als universum 2 / 4
3
Elementen = fysieke objecten, energetische eenheden, biologische eenheden, ...Relaties = fysieke relaties, logische relaties, oorzaak-gevolg relaties, ...Doeleinden = levering van diensten, productie van afgewerkte goederen, het verkrijgen van winst, …
Voorbeeld: verkeersysteem
- Elementen: voertuigen, voetgangers, bestuurders, wetgeving, rijstroken, verkeersborden
- Relaties: afstanden tssn steden, toegelaten snelheid in relatie tot de specifieke plaats
- Doeleinden: optimalisering van de verkeersdoorstroming, maximalisering van de veiligheid
→beschrijving is afhankelijk vh doel vb. politie focust zich op de veiligheid, autobestuurder wil op locatie op tijd aankomen
Input = gegevens, materialen, werknemers Milieu = universum vh systeem
III. Bedrijfsinformatiesysteem Bedrijfssysteem Bedrijfsinformatiesysteem
Bedrijfsinformatiesystem = “verzameling gerelateerde componenten voor het verzamelen, zoeken, verwerken, opslaan en verspreiden van informatie ter ondersteuning van de coördinatie en controle van het besluitvormingsproces binnen een organisatie (bedrijf, overheid, non-profitorganisatie, ...)” → gegevens → verwerkte gegevens → doe iets met de verwerkte gegevens of kennis dat eruit komt
Business IT alignment
- BIS gebruiken om bedrijfsdoelstellingen te realiseren zoals winst, marktaandeel
- integreert IT in de strategie, missie en doelen van het bedrijf
input output = milieu = proces 3 / 4
4
Soorten bedrijfsinformatiesystemen
functionele gebieden
o Sales & marketing: order verwerking, prijzen, voorspellingen
- Manufacturing & production: proces beheer, planning, maken ve nieuw product
- Finance & accounting: registeren v financiele transacties, KT budgeteren, LT plannen
- Human Resources: aanwervingen & ontslag, verdeling van salarissen, personeelsbehoefte plannen
Operationele informatiesystemen
Kenmerken:
- Processen: goed gestructureerd – als een routine
- Beslissingen: op KT, weinig onzekerheid
- Gebruikers: bedienden, kassiers, verkoop assistenten
- Vereiste informatie: makkelijk te bepalen, goed gestructureerd & afkomstig uit het bedrijf
Voorbeelden:
✓ Online Transaction Processing Systems (OLTP)
Met verschillenden soorten:
Point of Sales (POS) system → supermarket Order entry system → Amazon, Diliveroo Financial transaction system → credit card betalingen, PayPal
✓ Enterprise Resource Planning (ERP) = een informatiesysteem voor coördinatie vd organisatie & integratie vd bedrijfsprocessen → ”off the self” (kant & klaar) modules Niveaus van besluitvorming Strategische niveau
LT- beslissingen Vb. fusies & overnames Tactische niveau
MLT – beslissingen Project beheer Vb. nieuw product ontwerpen Operationele niveau
KT – beslissingen Onmiddellijke resultaten Vb. dagelijks inkopen
- / 4